Je bladert al weken door Pinterest en kijkt naar keukens op Instagram. In bijna elke droomkeuken die voorbijkomt, staat hetzelfde element centraal: een kookeiland op maat. Het ziet er mooi uit, maar toch twijfel je. Past zoiets wel in jouw keuken? En is een kookeiland op maat de extra kosten waard?
Dat is precies waar dit artikel antwoord op geeft. We nemen de typen kookeilanden op maat, de ideale afmetingen, voor- en nadelen, aandachtspunten en materialen, inclusief biobased opties, met je door. Het antwoord op de belangrijkste vraag geven we je meteen: een kookeiland op maat is voor de meeste huishoudens een waardevolle aanvulling op de keuken, mits je rekening houdt met twee dingen. Je hebt minstens 90 tot 120 centimeter vrije loopruimte rondom het eiland nodig, en je moet vooraf een besluit nemen over de functie en het materiaal. Hieronder lees je waarom.
Foto: Keuken in gemeente De Fryske Marren
Wat is een kookeiland op maat en welke soorten bestaan er?
Een kookeiland op maat is een los werkblad in het midden van je keuken, aangepast op de exacte afmetingen van je ruimte, met of zonder kookplaat, spoelbak of zitgedeelte. Bij een standaard model uit de winkel is de keuze beperkt tot een paar vaste maten, bij een kookeiland op maat bepaal jij zelf de maatvoering, het materiaal en de indeling. Er bestaan verschillende varianten, elk met een andere functie.
Vast kookeiland op maat
Een vast kookeiland op maat staat volledig los in de ruimte en is van alle kanten bereikbaar. Dit type vraagt de meeste vloeroppervlakte, maar biedt ook de meeste vrijheid.
Mobiel kookeiland op maat
Een mobiel kookeiland op maat staat op wielen, handig in een kleinere keuken omdat je het eenvoudig aan de kant schuift.
Schiereiland op maat
Een schiereiland op maat zit aan een kant vast aan de wand of aan het keukenblok. Je krijgt het open gevoel van een eiland, met minder vloeroppervlak. Dit past goed in langwerpige of kleinere keukens.
Kookeiland op maat met bar of zitgedeelte
Een kookeiland op maat met bar of zitgedeelte brengt koken en eten samen. De kookzijde blijft op werkhoogte, meestal rond 90 centimeter, terwijl het zitgedeelte vaak op tafelhoogte staat, rond 76 centimeter.
Foto: Keuken in appartement in Leeuwarden
Wat zijn de ideale afmetingen van een kookeiland op maat?
Naast de functie bepaalt de ruimte in je keuken welke afmetingen haalbaar zijn.
Over het algemeen genomen is een kookeiland 120 tot 240 centimeter lang en 90 tot 100 centimeter diep, met 180 bij 90 centimeter als de meest gekozen maat. Wil je er ook aan zitten, dan is 240 bij 100 centimeter gangbaar, met een werkblad op 90 tot 95 centimeter hoogte.
Past een kookeiland ook in een kleine of smalle keuken?
Ja, vaak wel. Een compact eiland van ongeveer 180 bij 70 centimeter past ook in kleinere ruimtes. Past dat niet, dan is een schiereiland (zie hierboven) een goed alternatief. Houd bij elke maat minstens 90 centimeter vrije loopruimte rondom het eiland aan. Heb je meer ruimte, dan is 100 tot 120 centimeter comfortabeler.
Kookeiland op maat: voordelen versus nadelen
Een kookeiland biedt veel voordelen, maar ook enkele nadelen. Hieronder vind je voor- en nadelen overzichtelijk op een rijtje:
| Voordelen | Nadelen |
|---|---|
| Extra werkruimte om te snijden, bakken en samen te koken. | Vraagt extra vloeroppervlak en loopruimte, minstens 90 tot 120 centimeter rondom. |
| Extra opbergruimte, aangepast op jouw indeling. | Hogere kosten door materiaal, productie en extra aansluitingen. |
| Sociaal middelpunt, je blijft in gesprek terwijl je kookt. | Geluid en geur verspreiden zich sneller in een open keuken. |
| Mogelijke waardevermeerdering, gewild bij kopers en huurders. | Kookplaat is van alle kanten bereikbaar. Dit kan gevaarlijk zijn voor kinderen en/of huisdieren. |
| Op maat gemaakt, dus ook mogelijk in een kleinere keuken. |
Aandachtspunten: afzuiging, verlichting, stopcontacten en barkrukken
Naast vorm, afmetingen en materiaal spelen nog een paar punten mee bij een kookeiland op maat.
Aansluitingen: een kookplaat of spoelbak in het eiland vraagt om extra elektra-, water- en afvoerleidingen. Bespreek dit vooraf met een installateur of meubelmaker.
Afzuiging: komt er een kookplaat op het eiland, dan is een eilandafzuigkap nodig, hangend op ongeveer 80 centimeter boven de kookplaat, of een downdraft-afzuiging die wegzakt in het werkblad. Komt er in plaats daarvan een spoelbak op het eiland en blijft de kookplaat aan de muur, een zogeheten spoeleiland, dan heb je deze extra afzuiging niet nodig.
Verlichting: hang hanglampen bij voorkeur 65 tot 75 centimeter boven het werkblad en minstens 175 centimeter vanaf de vloer, zodat je er nog onderdoor kunt kijken.
Barkrukken: wil je een bar of zitgedeelte? Bij een werkblad van 90 tot 95 centimeter past een barkruk met een zithoogte van 60 tot 65 centimeter het beste, voor voldoende beenruimte.
Stopcontacten en budget: denk aan voldoende stopcontacten in het eiland en reken naast het werkblad en de kasten ook op aanpassingen aan leidingen en eventueel de vloer.
Foto: Maatwerk keuken in Oudemirdum
Welk materiaal past bij jouw kookeiland op maat?
Bij een kookeiland op maat bepaal jij zelf het materiaal, in tegenstelling tot de beperkte opties van een standaardmodel.
Veelgebruikte materialen in het algemeen
Composiet is waterdicht, kras- en vlekbestendig, en verkrijgbaar in veel kleuren. Het is wel prijzig: reken op ongeveer 600 tot 700 euro per vierkante meter. Bovendien kunnen hete pannen blijvende schade veroorzaken.
Natuursteen, zoals graniet, is hard, met een eigen structuur per blad, maar poreuzer dan composiet en vraagt meer onderhoud.
Roestvrijstalen bladen, ook wel RVS genoemd, zijn hygiënisch, hitte- en vochtbestendig, maar wel krasgevoelig en voelen voor sommigen koel aan.
Hardhouten werkbladen, ook wel butcher block genoemd, geven een warme uitstraling maar zijn gevoelig voor krassen, vlekken en zelfs schimmel als vocht lang blijft liggen.
Biobased materialen
Voor wie duurzaamheid vooropstelt, zijn er biobased alternatieven die minder belasting geven op het milieu. Massief hout van snelgroeiende houtsoorten met keurmerk is een veelgebruikte basis: warm van uitstraling en goed herstelbaar bij een krasje. Kurk is de schors van de kurkeik, die jaarlijks opnieuw aangroeit, en is waterafstotend. Bamboe is eveneens snelgroeiend en hard genoeg voor intensief keukengebruik. Linoleum is een natuurproduct, CO2-neutraal en biologisch afbreekbaar. Daarnaast bestaan er werkbladen van gerecyclede reststromen, zoals schelpen of sloopmateriaal, en Ecoplex als alternatief voor melamine.
Wij van Handig in Hout maken kookeilanden op maat het liefst met dit soort biobased materialen. We vermijden tropisch hardhout, HPL en melamine, en gebruiken liever lokale, snelgroeiende houtsoorten, natuurlijke olie en verbindingen zonder lijm. Benieuwd hoe dat er in een complete keuken op maat uitziet? In een eerdere blog zetten we alle verrassende biobased materialen nog eens op een rij.
Is een kookeiland op maat iets voor jouw keuken?
Een kookeiland op maat is voor veel huishoudens een waardevolle toevoeging: meer werkruimte, meer opbergruimte, een sociaal middelpunt in huis en een eiland dat precies past bij je ruimte en je wensen. Tegelijk vraagt het om een bewuste keuze, waarbij afmetingen, aansluitingen, budget, doorlooptijd en materiaal allemaal meewegen.
